tlu bvu;a ßhÿreg mß;Hd. lrñka j;auka foaYmd,lhkag lÈu wdo¾Yhla ,ndÿka fldínElvqj
ufyakao% rkafoksh
rg fjkqfjka ;u hq;=lï bgq lrñka cd;sfha bvï ck;djg ,ndÿka Tyq bvï ke;s ck;djg bvï ,nd§fï§ m%uqLj l%shd lf<ah' tfiau rcfha foam< lsisjla wh:d m%fhdackhg fkd.;a Tyq j;auka foaYmd,lhkag uy;a wdo¾Yhls' fndre cd;s ysff;ISkag Tyq lÈu wdo¾Yhls' ñhhk úg Tyq i;= tlu bvu mjd ;u ßhEÿreg mß;Hd. lsÍu;a" Tyqf.a wjxlNdjh;a" w,afmaÉP Ôú;h;a ;=<ska j¾;udk foaYmd,k{hkag .; yels wdo¾Yhka /ils'
ft;sydisl bvï m%;sixialrK mkf;a ks¾ud;Djrhd jQo 1970 iu.s fmruqK rcfha bvï yd lDIsl¾u wud;Hjrhd jQo Y%S ,xldfõ m%:u ckm;sjrKfha § Y%S ,xld ksoyia mlaIfha wfmalaIlhd jQo fylag¾ fikr;a rdclreKd nKavdr fldínElvqj uy;d wNdjm%dma; ù jir 29 la iema;eïn¾ ui 17 jeks Èkg imsf¾' fï igyk ta ùfrdaodr ck;d ys;jd§ ck kdhlhdg lD;.=K ie,lSula f,ihs'
hákqjr .ïm<d; fldínElvqj .%duh uq,afldg .;a fldínElvqj mrmqr oywgjeks ishjfia uq,isgu md,k yd iudc lghq;=j,§ uq,a;ekla .;a nj b;sydifha oelafjhs'
fylag¾ fldínElvqj uy;d j¾I 1916 wf.daia;= 29 Èk hákqjr fo,afoksh j,õfõ§ Wm; ,eîh' t;=udf.a mshdKka jQfha fodia;r à' î' fldínElvqj yd tu ue;skshhs' wEIa,s fldínElvqj t;=udf.a ifydaorhd jQ w;r u,a,sld fldínElvqj ifydaoßh fõ' fylag¾ fldínElvqj uy;d újdy ù isáfha pkao%d lsßwe,a, ue;sksh iu.hs'
tu fom<g ksu,ald fldínElvqj yd jreKs fldínElvqj kñka ÈhKshka fofofkla jQy' ksu,ald fldínElvqj w;sk; .kafka ysgmq uOHu m<d;a wdKavqldr Èjx.; fudkaá f.dm,a,j uy;d iu.hs' jreKs fldínElvqj úfoaY lghq;= wud;HdxYfha f,alï Oqrh oerE md,s; fldfydk uy;d iu. újdy ù isà' j¾;udk uOHu m<df;a wdKavqldr álsß fldínElvqj uy;d fylag¾ fldínElvqj uy;df.a ifydaorhd jQ wEIa,s fldínElvqjf.a mqf;ls' r;akmqfrka foaYmd,khg msúis fudydka yd kkao t,a,dj, t;=udf.a ifydaoßhf.a mq;=ka fofofkls' ujqìug ksoyi ,nd§fï Wodr igkg kdhl;ajh foñka 1992 t,a'à'à'B' ;%ia;jd§kaf.a ìï fndaïnhlg yiqù rg oeh fjkqfjka Ôú;h mQcd l< fvkais,a fldínElvqj rKúrejd fylag¾ fldínElvqjf.a mshdf.a ifydaorhl=f.a mqf;ls'
uykqjr ;%s;aj úoHd,fhka wOHdmkh yeoErE fylag¾ fldínElvqj uy;d fld<U úYajúoHd,hg yd kS;s mSGhg we;=<;aj 1942 § rdcH kS;s{hl= jYfhka Èjqreï ÿkafkah' Tyq foaYmd,khg wj;S¾K jkafkao rdcH kS;s{ Y%S ksYaYxl" à' î' b,x.r;ak" tia' f.dvuqkafka hk uy;ajrekaf.a mqfrda.dñ;ajfhka 1947 msysgqjd .;a uykqjr ,iudcjd§ fmruqfKa, idudðlhl= jYfhks'
j¾I 1952 § Èjx.; tia' ví' wd¾' ã' nKavdrkdhl uy;d úiska Y%S ,xld ksoyia mlaIh msysgqjd .ekSfuka miq uykqjr iudcjd§ fmruqKo iu. uykqjßka m%:u Y%S ,xld ksoyia mlaI idudðl;ajh ,nd .;af;ao fylag¾ fldínElvqj uy;dh' j¾I 1954 § uykqjr k.r iNdjg wïmsáh fldÜGdih ksfhdackh lrñka kd.ßl uka;%Sjrhl= f,i f;aÍ m;ajk Tyq 1956 § msysgqjkq ,enQ Èjx.; nKavdrkdhl uy;df.a rch u.ska f.dú ck;djg iyk ie,iSu i|yd iïu; lr.kakd ,o ,l=Uqre mk;a, iólaIKh lsÍfï uKav,fha l%shdldÍ idudðlfhla o úh'
1960 ud¾;= uy ue;sjrKfha § md¾,sfïka;=j ksfhdackh lsÍu i|yd hákqjr wdikhg Y%S ,xld ksoyia mlaIfhka bÈßm;a jk ta uy;d Pkao 192 jeks iq¿ m%udKhlska mrdch ,eîh' bkamiq rdcH fiajd fldñIka iNdfõ iNdm;sjrhd f,i m;ajk fldínElvqj uy;d isxy, NdIdfjka wOHdmkh ,o oefha orejka i|yd buy;a fiajhla bgq lrhs' fuf;la bx.%sis NdIdfjka muKla meje;ajQ rdcH fiajd mßmd,k úNd.h isxy, NdIdfjka meje;aùug lghq;= fhdod ujq NdIdjg uq,a;ek foñka mßmd,k lafIa;%fha by< ks,;, oeÍu i|yd oefha ¥ mq;=kag fodr újr lr ÿkafkah' bkamiq 1968 § Èklr mqj;amf;a l<ukdldr wOHlaIjrhd njg m;ajkafkao fylag¾ÊfldínElvqj uy;dh'
j¾I 1970 § l%shdldÍ foaYmd,khg kej;;a msúfik ta uy;d 70 uyd ue;sjrKfha § hákqjr wdikh ch .;af;a jeä Pkao 5493 lsks' bkamiq isßudfjda nKavdrkdhl ue;sksh msysgqjd.;a iu.s fmruqKq rcfha bvï yd lDIsl¾u wud;H Oqrhg m;aj lDIsl¾u lafIa;%hg fkdueflk fiajhla bgq lf<ah'
1815 § n%s;dkH wêrdcHjd§ka úiska wfma rg uq¿uKskau hg;a lr.;a w;r ;ukaf.a bvï ,shú,a, lska Tmamq l< fkdyels kï rdcika;l lrk nj olajñka mekjQ uqvqìï mk; wkqj ,dxlSh ck;djf.a bvï fld,a,lkq ,eîh' fufia w;am;a lr.;a bvï cd;sh i;= lsÍfï uyd l¾;jHh Ndr.;a t;=ud ta i|yd bvï m%;sixialrK mk; ks¾udKh lf<ah' ta i|yd j¾I 1972 uehs 22 Y%S ,xldj n%s;dkH wêrdcHjd§kaf.a ishÆ ne£ïj,ska ksoyia ù iaffjÍ rdcHhla njg m;aùug ckrc mk; o uy;a msgqjy,la úh'
j¾I 1972 wf.daia;= ui 26 jeks Èk cd;sl rdcH iNdfõ iïu; jQ wxl 01 ork bvï m%;sixialrK mk;ska mqoa.,sl bvï whs;sh wlalr 50 g iSud lrñka bvï rchg mjrd .ekSu isÿúh' fï hgf;a ;u rdcH kdhsldjf.a bvï mjd rchg mjrd .ekSug t;=ud l%shd lf<ah' tys§ mqoa.,hka 5610 fokl=f.a bvï wlalr 56000la muK cd;sh i;= l< w;r" bvï m%;sixialrK l%shdoduh lvdlmam,a lsÍu i|yd úfoaYsl fukau furg Okm;s mka;sh yd wêrdcHjd§ n,fõ. úúO l=uka;%K Èh;a l< w;r tksidu ish {;s j¾.hdf.a fodaI o¾Ykhg mjd ,laúh' ta lsisjlska fkdie,S rfÜ ixj¾Okh bvï mßyrKh lsÍu i|yd;a j;= wd¾:slh ;=<ska úfoaY rgj,g we§ hk úfoaY Okh furg r|jd .ekSu i|yd;a Tyq .;a ;SrKhka ;¾ck .¾ck yuqfõ fkdie,S iDcqj Èú mrÿjg ;nd l%shd lf<ah'
1982 Tlaf;dan¾ ui mej;s m%:u ckdêm;sjrKfha § Y%S ,xld ksoyia mlaIfha ckm;s wfmalaIlhd jQfhao fldínElvqj uy;dh' fþ' wd¾' chj¾Ok m%uqL tlai;a cd;sl mlaIfhka t,a, jQ m%;s l%shdjkag fkdìhj uqyqK foñka lrg lr igkla tu ckm;sjrKfhka Pkao 2548438 la ,nd.ekSug iu;a úh' ta ue;sjrKfhka ta uy;d hdmkh Èia;%slalfhka Pkao 77300 la ,nd.;a w;r th m%;sjd§ fþ' wd¾' chj¾Ok uy;dg jvdjeä Pkao 35520 la ,nd.ksñka fmruqfKa isáfhah'
tu ue;sjrKfha § fou< cd;sjd§ wruqK bgqlr .ekSug fmkS isá iuia; ,xld o%úv fldka.%ifha l=udr fmdkakïn,ï uy;dgjvd we;eï wdikj,§ fldínElvqj uy;d bÈßfhka isáfhah' hdmkfha fldamdhs wdikfha m%;sM,j,ska fþ' wd¾' chj¾Ok Pkao 3546 iy l=udr fmdkakïn,ï Pkao 4984 la ,nd .ksoa§ fldínElvqj uy;d Pkao 13768 la ,nd.ekSug iu;a úh' fuho t;=ud fou< ck;dj w;r ;snQ ckm%sh;ajhg fyd|u idOlhls'
rg fjkqfjka ;u hq;=lï bgq lrñka cd;sfha bvï ck;djg ,ndÿka t;=ud bvï ke;s ck;djg bvï ,nd§fï§ m%uqLj l%shd lf<ah' tfiau rcfha foam< lsisjla wh:d m%fhdackhg fkd.;a ta uy;d j;auka foaYmd,lhkag uy;a wdo¾Yhls' fndre cd;s ysff;ISkag t;=udf.a pß;h lÈu wdo¾Yhls' ñhhk úg Tyq i;= tlu bvu mjd ;u ßhEÿreg mß;Hd. lsÍu;a" t;=udf.a wjxlNdjh;a" w,afmaÉP Ôú;h;a ;=<ska j¾;udk foaYmd,k{hkag .; yels wdo¾Yhka /ils'
cd;shg úYsIag ch.%yKhka /ila ysñlr ÿka fï Wodr hq. mqreIhd 1983 iema;eïn¾ 17 jeks Èk oefhka iuq.;af;ah' tfia jqjo th WoEik .=jkaúÿ,s m%jD;a;sj,ska mjd m%pdrh fkdúKs' ,la ck;dj ta nj oek .kafka fldínElvqj {;Ska úiska .=jkaúÿ,s m%jD;a;sj,ska miqj m%ldYh l< wju.qq,a oekaùulsks' tfia jqjo ud;D NQñh fjkqfjka wmßñ; ohdfjka lghq;= l< t;=ud ,dxlSh ck;djf.a iod u;lfha /fËkq we;'
