isfrdaiSia hkq l=ula o@
wlaudfõ 75] la wdidokhg ,la ù wlaudfõ iෛ, úkdYùuhs' túg wlaudfõ l%shdldÍ;ajh ySkù miqj wl%Sh ;;a;ajhg m;a fõ' isfrdaiSia frda.h f,i y÷kajkafka wlaudj wl%Sh ùuhs'
isfrdaiSia je<fËkafka flf,io@
§¾> ld,hla mqrd u;ameka mdkh lsÍfuks' 75]l m%udKhlg isfrdaiSia je<fokafka
fï wdldrhghs'
uOHidrh ^Alcohol& isrerg wys;lrhs' uOHidrfha we;s Toxin wlaudjg ydks lrhs' fï Toxin ksrka;rfhkau YÍr .; ùu ksid wlaudfõ ffi!, l%ufhka úkdY ù wk;=rej wlaudj úkdY fjkjd' u;ameka mdkh lrk mqoa.,hl=f.a wlaudj úkdY jkafka fï wdldrhghs'
u;ameka iy mqreI mlaIh w;r we;af;a fjkal< fkdyels ine¢hdjls' fï ine¢hdfõ ÿrÈ. hEu fld;rïo lshf;d;a u;amekg f,d,aù thg weíneysjqjka njg wo Tjqka m;aj we;' we;euqkag u;amekska f;dr f,dalhla ke;' ;reKqúfha is;g .;g oefkk cjh i;=g úkaokh ,nkakg fmdä wähla .eyqjg ta úkaokfha wjika m%;sM, úoùula nj Tjqkag oefkk úg ish,a, isÿù yudrh' wjidkfha§ isfrdaiSia iE§ ish ðú;hg mjd iuqfokakg isÿjk fï uOqúf;ka jk ydksh ms<sn|j Tn oekqj;a lrkafka rd.u YslaIK frdayf,a ldhsl frda. ms<sn| úfYaI{ ffjoH uydpd¾h w¾cqk o is,ajdh'
isfrdaiSia frda. ,laIK@
isfrdaiSia je<e£ frda. ,laIK u;=jkafka wlaudfõ 75] la úkdY jQ miqjhs' wm .kakd wdydrj, we;s fm%daàka weuhsfkda wï,j,g leã wlaudjg f.dia wlaudfõ§ fï
fm%daàka YÍrhg Wrd .kakjd' fuhhs idudkH isref¾ l%shdj,sh' kuq;a isfrdaiSia je<÷k frda.shl=f.a wlaudj iෛ, úkdY ù ;sìu ksid fm%daàka YÍrhg Wrd .ekSu isÿjkafka keye' túg isref¾ bkao%shhka bÈfukakg mgka .kakjd' úfYaIfhkau ll=,a" nv hkdÈh bÈfukjd'
isfrdaiSia je<÷Kdu f,a jukh we;s jkafka wehs@
wlaudfõ ffiH, úkdYùu ksid wlaudj yels<S iakdhq fukau reêr kd, o isyskaùu isÿfõ' fuh ¾:Omnp; ârkOn{onVOo kñka ye¢kafjkjd' wlaudj ;=< reêr mSvkhla yg .kS'fuf,i reêr mSvkh jeäùfuka reêr kyr msmsÍulg ,lafõ' fï msmsÍu ;=<ska reêrh jykh ùu isÿjk w;r frda.shdf.ka f,a jukh msg fõ' tmuKla fkdj .=o ud¾.h Tiafia;a fuf,i mqmqrd .sh f,a kyrj,ska reêrh msgfõ'
fï f,a ;dr fuka lÆmdáka hqla;h'
fï ;;a;ajh mj;S kï frda.h W;aikak jQ ;;a;ajhla f,i ye¢kaúh yelsh' läkñka frda.shd frday,a.; fkdfldf<d;a frda.shd Ôú;laIhg m;aúh yel'
ishÆu u;ameka isrerg wys;lro@
úúOdldr u;ameka j¾. fj<|fmdf,a úlsKSug ;sfnk w;r fï ´kEu u;ameka j¾.hla wlaudjg ydks lrhs' we;euqka is;kafka úials" n%ekaä" ðka" jhska ydkslr fkdjk njhs' úfYaIfhkau Èkm;d fkdlvjd iSudj blaujd u;ameka mdkh lrk Woúh l=uk j¾.fha u;ameka mdkh l<;a b;d flá ld,hl§ Tjqkag Ôú;fhka iuq.ekSug isÿfõ'
lismamq wka;su krlhs
WodyrK f,i lismamq jeks m%ñ;sfhka f;drj ksmojk uOHidr j¾.j, isfrdaiSia je<£fï m%jK;dj fo.=K f;.=K fõ' lismamq jeks foa m%ñ;sfhka f;dr ksIamdokh fõ' tajdfha fndfyda fihska úI o%jH wvx.=h'
túg tu úI o%jH isrerg we;=<;a fõ' tneúka lismamq jeks u;ameka j¾. mdúÉÑ lrkakkag isfrdaiSia wjodku b;d jeäh' flfia fj;;a u;ameka mdkh lrk ld,iSudj iy m%udKh wkqj frda.shdf.a Ôú;fha brKu rod mj;S'
we;eï msßia i;sfha Èk mfya u;ameka mdúÉÑ fkdlr i;s wka;fha ta Èk myg;a yßhk fia uyd mßudKfhka u;ameka Ndú;d lrhs' tljr u;ameka úYd, m%udKhla mdúÉÑ lsÍu lsisfia;au kqiqÿiqh' tho wjodkï ;;a;ajhls'
u;ameka Ndú;h ksid wlaudj úkdY jkafka by; wldrhghs
,xldfõ fuka fkdj hqfrdamfha msßñka muKla fkdj ldka;djkao u;ameka mdúÉÑ lrhs' ,xldfõ YsIaGdpdrh wkqj ldka;djka u;ameka Ndú;d fkdlrhs'
úfoia rgj, u;ameka Ndú;d lrk m%udKhla iy ms<sfj;la we;' úfoia rgl msßñfhla i;shlg hqksÜ 14 mdkh l<dg isfrdaiSia wjodkula ke; ldka;djlg hqksÜ 07 mdkhg wjir we;' fuu kS;sh Y%S ,xldfõ fkdj hqfrdamd lrfha nj u;l ;nd .kak'
ldka;djlf.a uOHidr wdrlaIs; m%udKhg jvd mqreIfhl=f.a wdrlaIs; m%udKh wvqh' thg fya;=j wfma isrer ;=< we,afldfyd,a Alcohol dehydrogenises keue;s tkaihsuhla ;sfí ' .eyeKqkaf.a ta tkaihsuh wvqh' ta ksid u;ameka mdkh lrk ldka;djla kï msßñkag jvd u;ameka mdkh lrk m%udKho wvq úh hq;=h'
isfrdaiSia frda.Skag isÿjk ;j;a wys;lr n,mEula
Encephalopathy Hapatic keue;s ;;a;ajh Wodùug fndfyda úg bv ;sfnkjd' isref¾ we;s wefudakshd isrerg wys;lr wm o%jHhla jk hqßhd njg m;aù uq;%d ud¾.fhka msgfõ' fï l%shdj,sh isÿ lrkafka wlaudfõ§h'
kuq;a isfrdaiSia frda.shl=f.a wlaudfõ iෛ, ñh f.dia ;sfnk ksid fï isÿúh hq;= iïu; l%shdj,sh isÿjkafka ke;' wefudakshd hqßhd njg m;alsÍug wjYH iෛ, ñhf.dia ;sfnk ksid wefudakshd reêrhg tlaù reêr ixirK moaO;sh yryd fud<hg .uka lrhs' túg frda.shdg wêl ksÈu; .;sh we;ssfõ'
isysúl,a ;;a;ajhlg mjd m;aùug ;sfnk bvlv jeähs' fldaud ;;a;ajhla mjd m;aùug ;sfnk bvlv jeäfõ' fldaud ;;a;ajhla mjd Wodù Ôú;h mjd ke;sjkakg bv ;sfnkjd' wlaudj fndfyda ÿrg frda.h md,kh lrf.k hdug yelshdj ;snqK;a nyq, jYfhka wlaud iෛ, ñhf.dia ;sfí kï fujeks ixl+, ;;a;ajhla we;sùfï m%jK;djh jeähs'
wlaudfõ ms<sld
isfrdaiSia frda.Skaf.a Ôú; wjodku jeä jkakg ;sfnk ;j;a lreKla kï fudjqkag wlaudfõ ms<sld we;s ùuhs' isfrdaiSia frda.Ska udi yhlg ierhla w,ag%d ijqkaâ ialEka mÍlaIKh lr wlaudfõ ms<sld ;sfíoehs n,d .kak' ms<sldfõ uq,a wjia:dfõ§ kï
tu fldgi bj;a l< yelshs'
m%;sldr l%u
kyr bÈóu wvq lsÍu yd ll=,a bÈóu wvq lsÍug T!IO ,nd Èh yelshs' fï ;=<ska isÿjkafka bÈßfha§ wlaudfõ ffi, úkdY ùu j,lajd .ekSu muKs' úkdY jQ iෛ, m%lD;s ;;a;ajhg m;a l< fkdyel'
wlaudj h<s h:d ;;a;ajhg m;alsÍug l< hq;af;a wlaudjla noaO lsÍfuka muKs' kuq;a wlaudj noaO l< hq;af;a fudf<a ñh f.dia Ôj;ajk ksfïIfha isák mqoa.,hkaf.ka muKs' th lsÍug b;d wmyiq ;;a;ajhls' tfiau ,xldfõ fujeks Y,Hl¾u isÿlrkafka l,d;=rlsks' thg fya;=j wlaudjla ,nd§ug lsisfjl= bÈßm;a fkdjk fyhsks'
Living donor
^Ôj;aj isákafkl=f.a& wlaudjla noaO lrkafka kï ksfrda.S mqoa.,hdf.a Ôú;hg ydkshla isÿ fkdùug j.n,d.; hq;=h' wlaudjla noaO lsßfï§s isÿjkafka iïmq¾K wlaudj fkdj wlaudfõ iq¿ fldgila noaO lsÍuh'
úkdY jQ ffi, m%lD;s ;;a;ajhg m;a l< fkdyel' wlaudj h<s h:d ;;a;ajhg m;alsÍug l< hq;af;a wlaudjla noaO lsÍfuka muKs' kuq;a wlaudj noaO l< hq;af;a fudf<a ñh f.dia Ôj;ajk ksfïIfha isák mqoa.,hkaf.ka muKs'
isfrdaiSia ksÜgdjg iqj l< yelso@
isfrdaiSia frda.h wjê 03 lska hqla;h' Child grade A "B" C f,i th ye¢kafõ' A iy B wjêh frda. wjodku wvq wjêhhs' kuq;a B wjêh f,i .efkkafka 75] l m%udKhla wlaudj úkdY jQ miq we;sjk ;;a;ajhhs' fï ;;a;ajh B frda.Skaj m%lD;s ;;a;ajhg m;a l< fkdyel' kuq;a T!IO uÛska ;j ÿrg;a wlaudj úkdY ùu wju l< yelshs'
75]la wl%Sh jQ whf.a 80] 90] wl%Sh ;;a;ajhg m;a fkdùug ms<shï Èh yelshs' thg l< hq;= uQ,sl m%;sldrh jkafka u;ameka mdúÉÑh iïmq¾Kfhka k;r lsÍuhs' 100] u;amekska je<lS isáh hq;=hs' ksjfia§ fujeks frda.Ska u;ameka Ndú;d fkdl,;a W;aij wjia:d j,§ Social drink f,i u;ameka Ndú;d lsÍu iqÿiq fkdfõ' th lsisfia;a fkdl< hq;a;ls'
isfrdaiSia frda.fhka widOH ;;a;ajhg m;a fkdù Ôú;h wdrlaId lr .ekSfï j.lSu fofofkl=g mejf¾' tla wfhla ffjoHjrhdh' wfkla ;eke;a;d frda.shdh'
isfrdaiSia frda.Ska ÆKq iys; wdydrj,ska j<lskak
isfrdaiSia frda.ska ÆKq iys; wdydr j,ska je<lS isáh hq;=h' fudjqka ÆKq Ndú;d l< hq;af;a b;d wvqfjks' fudjqka Èklg ÆKq Ndú;d l< hq;af;a f;a yeÈ 1$4 fõ' thg jvd Ndú;h lsisfia;a fyd| ke;'
frda.shdf.a ld¾hNdrh
u;amekaj,ska fukau ÆKq j,ska wdrlaId ù isàu
isfrdaiSia ;;a;ajh fidhd ne,Sug lrk mÍlaIK
1 w,ag%d ijqka ialEka mÍlaIKh
2 reêr mÍlaIK
3 wjYH kï nfhdmais mÍlaIK ^ms<slduh ;;a;ajh fidhd ne,Sug&
ldka;djkag;a isfrdaiSia je<fËkjd o@
isfrdaiSia je<fËkafka Fatty lever we;s ldka;djkaghs
Fatty lever hkq wlaudfõ fïoh ;eïm;a ùfï m%udKh jeä úsuhs' fuf,i jir 15-20 muK ld,hla mqrd wlaudfõ fïoh ;ekam;a úu isÿjqjfyd;a fujeks ldka;djkag isfrdaiSia je<foa' úfYaIfhka Èhjeähd we;s Woúhg fï ;;a;ajh Wodúh yelshs' Èhjeähdj we;s msßñka u;ameka mdúÉÑ fkdl,o Fatty lever ;;a;ajfha isàkï isfrdaiSia we;s úh yelshs'
Endoscopy m%;sldr l%u
m%;sldr jYfhka Endoscopy mÍlaIK lr kyr bÈó we;akï rn¾ j,ska idok ,o Endoscopy keue;s j<Æ bÈuqkq ia:dk fhdod h:d ;;a;ajhg m;a l< yelshs' kyr bÈóu wvqlsÍug;a ll=,a bÈóu wvq lsÍug;a T!IO ,ndÈh yelshs' kuq;a fï ish,a,g ;=<ska isÿjkafk wlaudfõ ffi, úkdY ùu ;jÿrg;a j<lajd .ekSu ñi úkdY jQ iෛ, m%lD;s ;;a;ajhg m;a lsÍu fkdfõ' ta nj u;l ;nd .; hq;=hs'
ñg wu;rj isfrdaiSia wjodkï l,dmfha isákafka fï whhs' fymghsàia ´ yd Ä je<÷k frda.Skag fuh we;s úh yel' tfy;a ,xldfõ 1] m%;sY;hla oelsh yel'
wlaudfõ f;,a ^Fatty lever& ;sfí hehs mÍlaIKj,ska fidhd .;fyd;a
ksis jHdhdu j, ksr; ù" nr m%udKh wvq lr .kak'
f;,a wdydr j,ska iïmq¾Kfhka bj;a jkak
úYd, m%udKhla .;a úg ia:q, ;djhg fya;= jk neúka kshñ; m%udKhg le,ß .kak
ldka;djkag isrer iunr lr .ekSfï jHdhdu j, ksr; ùfuka isfrdaiSia j<lajd .; yel'
úfYaIfhkau ;e,iSñhd frda.sfhl=g ks;ru f,a ,nd§fï§ f,a j, hlv wvx.= ksid isfrdaiSia ;;a;ajhla Wodjkakg mq¿jka' kuq;a ,xldfõ tjekakla isÿ jk m%jK;djho wvqhs' fya;=j hlv m%udKh jeäùu wju lsÍu i|yd ;e,iSñhd frda.Skag T!IO kshu lrk neúks'
u;amekg f,d,a fkdù Ôj;a jqfKd;a Tng lsisod isfrdaiSia wjodku we;s jkafka keye'
=-§ma;s f*dkafiald